Kansspelautoriteit past de Wwft-leidraad aan voor online gokspellen

Creative,Background,,Online,Casino,,In,A,Man's,Hand,A,Smartphone

Kansspelautoriteit past de Wwft-leidraad aan voor online gokspellen

Leestijd: 2 min.

In het kort

De Kansspelautoriteit heeft de Wwft-leidraad aangescherpt in verband met de inwerkingtreding van de Wet kansspelen op afstand (Koa) op 1 april 2021. De Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme (hierna: Wwft) is door de inwerkingtreding van de nieuwe wet Koa ook gaan gelden voor aanbieders van online gokspellen.

De bepalingen die in de Wwft staan, golden tot voorkort alleen voor fysieke locaties van kansspelen van het Holland Casino. Door de legalisering van online kansspelen heeft de Kansspelautoriteit de Wwft-leidraad aangepast om online aanbieders handvaten te geven in het naleven van de Wwft. De eerste versie is bij verschillende partijen ter consulatie voorgelegd.

Per 1 april kunnen er vergunningen aangevraagd worden voor de online kansspelen. Als de vergunning wordt toegewezen, valt men onder het toezicht van de Kansspelautoriteit. Sinds 2016 is de Kansspelautoriteit belast met het handhaven van de Wwft voor hun doelgroep. De Wwft heeft als doel het voorkomen van het gebruik van het financiële stelsel voor witwassen en terrorismefinanciering. Het voorkomen van witwassen is van groot maatschappelijk belang voor een effectieve bestrijding van ernstige vormen van criminaliteit. De overheid zet verschillende beroepen en branches in als ‘poortwachters’ door middel van de Wwft. Deze beroepen en branches melden bijvoorbeeld opvallende transacties aan de autoriteiten die daarna kunnen besluiten om een onderzoek in te stellen naar de desbetreffende persoon of bedrijf.

Bij online kansspelaanbieders is het met name van belang om ongebruikelijke transacties en de omloopsnelheid van de transacties in de gaten te houden. Bij online sportgokspellen wordt de Wwft strenger toegepast omdat hier ook een kans bestaat op matchfixing. Er is een speciale eenheid opgericht binnen de Kansspelautoriteit die matchfixing in de gaten houdt: Sports Betting Intelligence Unit, ofwel SBIU. Bij het SBIU kan men meldingen maken van mogelijke matchfixing bij kansspelen. Houders van een vergunning voor kansspelen op afstand moeten een melding maken bij het SBIU. Landgebonden sportweddenschappen hoeven niet aan de verplichtingen van de Wwft te voldoen maar hebben wel een meldplicht tegenover de SBIU.

Een kansspelaanbieder verricht in de volgende gevallen een cliëntenonderzoek:

  • Bij het aangaan van een zakelijke relatie; De Kansspelautoriteit gaat ervan uit dat een kansspelaanbieder altijd een zakelijke relatie aangaat met zijn spelers. Er moet dus altijd een cliëntenonderzoek uitgevoerd worden, echter slechts een registratie van een speler is geen zakelijke relatie. Vóór het uitvoeren van een betaling en deelname aan een kansspel moet de aanbieder wel een cliëntenonderzoek afronden.1
  • Als er indicaties zijn dat de speler betrokken is bij witwassen;
  • Als zij twijfelt aan de juistheid, volledigheid of actualiteit van eerder verkregen gegevens van de speler;
  • Als het risico van betrokkenheid van een bestaande speler bij witwassen daartoe aanleiding geeft;
  • Als er, gelet op de staat waarin een speler woonachtig is, een verhoogd risico op witwassen bestaat.

Het cliëntenonderzoek bestaat uit vier stappen. Eerst wordt de identiteit vastgesteld en aan de hand van een identiteitsbewijs bevestigd. Vervolgens moet de kansspelaanbieder een risico-inschatting maken van de speler. De kansspelautoriteit geeft hiervoor een aantal risicofactor verhogende voorbeelden, zie afbeelding hieronder. Op basis van uw risico-inschatting voert u een vereenvoudigd, standaard of verscherpt cliëntenonderzoek uit. De derde stap in het cliëntenonderzoek is het uitoefenen van een voortdurende controle op de zakelijke relatie en de transacties die plaatsvinden tijdens die relatie. Als vierde stap, zo nodig, is een onderzoek naar de bron van de middelen. Dit doet u bij een verhoogd risico.

 

SCOPE FinTech Solutions heeft voor het cliëntenonderzoek de CDD On Demand oplossing ontwikkeld. U voert met CDD On Demand eenvoudig een uitgebreide achtergrondcontrole uit voordat u overgaat op het treffen van een zakelijke overeenkomst met de desbetreffende cliënt. De compliance check controleert de door u ingevoerde persoon of rechtspersoon op diverse punten waaronder internationale en nationale sanctie- en opsporingslijsten zoals Interpol. Er wordt ook gekeken naar onder andere curatele- en bewindregisters en risicolanden. U kunt hier meer lezen over onze uitgebreide compliance check.

Ook kleine en middelgrote bedrijven worden aangepakt bij overtreding van de Wwft​

shutterstock_465586604

Ook kleine en middelgrote bedrijven worden aangepakt bij overtreding van de Wwft

Leestijd: 4 min.

In het kort

Vaak krijgen wij de vraag hoe streng en hoe vaak er gecontroleerd wordt op de naleving van de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme (hierna: Wwft). Gelet op jurisprudentie uit het recente verleden zien we dat kleinere kantoren van verschillende branches voor relatief kleine overtredingen behoorlijke reputatieschade oplopen. Vaak gaat het over overtredingen van art. 3, art. 8 en art. 16 van de Wwft. Oftewel; het (verscherpt) cliëntenonderzoek (art. 3 jo. Art. 8 Wwft) en de meldplicht (art. 16 Wwft).

 

Wat verwacht de Wwft?

Door de invoering van de Wwft hebben sommige beroepsgroepen en branches een poortwachtersfunctie gekregen van de overheid. Met poortwachtersfunctie wordt bedoeld dat de Wwft-plichtige instellingen de eerste ‘linie’ zijn in de strijd tegen witwassen en financieren van terrorisme. Het idee achter de verantwoordelijkheid gedeeltelijk bij deze instellingen leggen, is dat de overheid ver van situaties afstaat waarin wordt witgewassen. Witwassen van crimineelgeld gebeurt meestal in het dagelijks leven, bijvoorbeeld bij de contante aanschaf van een duur horloge. Hier kan de overheid onmogelijk zelf toezicht op houden.

Als we het voorbeeld nemen van de contante aanschaf van een duur horloge dan is de juwelier de poortwachter die op basis van de meldplicht van de Wwft een melding maakt aan autoriteiten. Door deze melding heeft de overheid wel zicht op dergelijke situaties.

 

Gatekeeper AMLD

 

Naast de meldplicht zijn ook cliëntenonderzoeken zijn van belang omdat er dan verborgen risico’s naar boven kunnen komen die in de eerste instantie niet zichtbaar waren, bijvoorbeeld dat een cliënt een (fiscaal)inwoner is van een hoogrisico-land. De Wwft gaat dus uit van een risicogeoriënteerde aanpak. De poortwachters inventariseren het risico en schakelen zo nodig de autoriteiten in.

De overheid is dus afhankelijk van de poortwachters om gedegen onderzoek te doen en wanneer dat nodig is een melding te maken aan de autoriteiten. Als poortwachters dit niet doen ontstaan er een problemen in de opsporing van witwassen. Daarom worden de poortwachters óók periodiek gecontroleerd door autoriteiten. Het toezicht gebeurt versnipperd; het ministerie van Financiën en de minister van Veiligheid en Justitie zijn verantwoordelijk voor dit toezicht maar er zijn verschillende autoriteiten aangewezen als toezichthouder. Zo zijn bijvoorbeeld De Nederlandse Bank (DNB), de Autoriteit Financiële Markten (AFM), het Bureau Financieel Toezicht (BFT) belast met toezicht. Voor de volledige lijst klik hier.

Wat gebeurt er in de praktijk?

Veel poortwachters zijn zich bewust van hun verplichtingen, maar niet van de consequenties als zij de verplichtingen niet nakomen. Er is vaak nog geen controle uitgevoerd of ze kennen alleen de voorbeelden van de ING en ABN AMRO. Controles vinden in de praktijk wel degelijk (en steeds vaker) plaats. Van grotere kantoren krijgen wij voorbeelden dat een controlerende autoriteit opbelt om te melden dat zij over een week de cliëntendossiers komen controleren, maar ook middelgrote en kleinere kantoren worden gecontroleerd. Hieronder staan twee recente rechtszaken kort uitgewerkt:

Voorbeeld 1: onoplettende notaris
Bron 1

Branche: Notaris
Rechtsgebied: privaatrecht/tuchtrecht
Overtreding: bij drie dossiers die risico-indicatoren bevatte volgen het Bureau Financieel Toezicht (BFT) was er niet voldaan aan; de onderzoeksplicht, de weigeringsplicht, het uitvoeren van een (verscherpt) cliëntenonderzoek en de meldplicht.
Uitspraak: veroordeling van proceskostenvergoeding van €3500 in de eerste aanleg. In hoger beroep bleef deze veroordeling tot stand en kreeg de notaris een maatregel van berisping, een geldboete van €3000 en het hof veroordeelde notaris tot betaling van € 3.000 aan kosten van behandeling van de klacht in hoger beroep.

Voorbeeld 2: strafblad voor belastingadviseur
Bron 2

Branche: Belastingadviseur
Rechtsgebied: strafrecht
Overtreding: het drie keer opzettelijk niet melden van een transactie van €15.000 of hoger (in totaal €85.462,52) en het drie keer opzettelijk overtreden van de verplichting tot het uitvoeren van een cliëntenonderzoek.
Uitspraak: de rechter acht het bewezen dat de verdachte meerdere malen opzettelijk de meldingsplicht en verplichting tot het uitvoeren van een cliëntenonderzoek heeft verzaakt terwijl hij middellijk bestuurder was van bedrijf [x]. Hij is hiervoor persoonlijk aansprakelijk en veroordeeld tot een boete van €7000 of 70 dagen vervangend hechtenis.

Wat opvalt aan beide zaken zijn de overtredingen. In beide zaken worden de meldplicht en de verplichting tot het uitvoeren van een (verscherpt) cliëntenonderzoek volgens de Wwft geschonden, met flinke reputatieschade tot gevolg.

Ook noemenswaardig zijn de verschillende rechtsgebieden. Niet alleen het toezicht op de naleving van de Wwft is versnipperd, maar ook de wijze van handhaving. Deze wet wordt namelijk zowel tuchtrechtelijk, bestuursrechtelijk als strafrechtelijk gehandhaafd. Strafrechtelijke handhaving geldt daarbij als laatste redmiddel, dat wil zeggen dat dit alleen ingezet wordt als er geen enkel ander middel geschikt is. Dit betekent dat de inzet van het strafrecht beperkt blijft tot die gevallen waarin de meldplicht opzettelijk en bij herhaling niet wordt nageleefd, of waarbij de meldplicht wordt overtreden om geldelijk gewin mee te behalen. Een opzettelijke overtreding van de meldplicht geldt als misdrijf en kan worden bestraft met een gevangenisstraf van ten hoogste twee jaren, taakstraf of een geldboete van de vierde categorie. Omdat het een misdrijf is levert dit ook een strafblad op. De tweede zaak laat zien dat iemand als natuurlijk persoon strafrechtelijk werd veroordeeld voor het schenden van de Wwft.

De maatregel van berisping die de notaris kreeg opgelegd geldt ook als een zware maatregelen en heeft onder andere ernstige reputatieschade tot gevolg. Naast de reputatieschade mocht de notaris in kwestie ook in totaal €9.500 afrekenen

Voorkomen is beter dan genezen

Uit deze zaken blijkt dat zelfs het drie keer – al dan niet opzettelijk – over het hoofd zien van verdachte dossiers of transacties genoeg kan zijn voor vergaande sancties. De autoriteiten hebben het anti-witwassen een steeds grotere prioriteit gemaakt en de frequentie van de controles opgevoerd. Net als in veel gevallen is voorkomen beter dan genezen. Door al uw cliënten systematisch te controleren door cliëntenonderzoeken uit te voeren, hen op een monitorlijst te plaatsen en te voldoen aan uw meldplicht voorkomt u dergelijke rechtszaken en reputatieschade. Bij periodieke controles hoeft u zich dan ook geen zorgen te maken.

Om deze verplichtingen te versnellen en te automatiseren heeft SCOPE FinTech Solutions de CDD On Demand oplossing ontwikkeld. CDD On Demand werkt als een webapplicatie, als API of middels maatwerk voor grote gebruikers. Op basis van voor- en achternaam en geboortedatum of KvKnummer bij een zakelijke cliënt, wordt uw cliënt op elf verschillende punten gecontroleerd die een verhoogd risico met zich meebrengen. Als uw cliënt op alle punten gecontroleerd is krijgt u een gewaarmerkt PDF-rapport waaruit blijkt dat u heeft voldaan aan uw verplichting. Mocht er een verhoogd risico zijn, dan bent u verplicht om nog extra stappen te ondernemen en mogelijk een melding te maken bij autoriteiten. U kunt tien gratis credits aanvragen om zelf het gemak te ervaren van CDD On Demand of u kunt meer lezen over de uitgebreide functionaliteiten.

Bron 1: Gerechtshof Amsterdam 26 juni 2020, ECLI:NL:GHAMS:2020:1550

Bron 2: Rechtbank Amsterdam 6 juni 2019, ECLI:NL:RBAMS:2019:5975